निगेटिव्ह मार्कींग

मित्र हो, राज्य सेवा परीक्षेला निगेटिव्ह मार्कींग असते. या निगेटिव्ह मार्कींगची मनात एक भीतीही बसलेली असते. निर्णय क्षमतेवरही प्रश्न वगळता सामान्य ज्ञान आणि कल चाचणी या दोन्ही पेपर करता कोणत्याही प्रश्नासाठी चुकीच्या उत्तरावर ३३% मार्क कापले जाणार आहेत.

साहजिकच आपण तर्क शास्त्राच्या आधारे यावर विचार केला तर काही प्रश्न ज्यात आपल्याला दोन पर्यायांपैकी एक पर्याय योग्य उत्तर असेल असे वाटतेय तेथे यश मिळण्याची ५० % शक्यता आहे. आणि जिथे तीन पैकी १ पर्याय योग्य पर्याय असेल तिथे उत्तर अचूक मिळण्याची शक्यता ३३% आहे. ३  प्रश्नांपैकी एक प्रश्न बरोबर आला तरी आपण ३३% अधिक मार्क मिळवू शकतो.

यातून कोणत्या शक्यता निर्माण होतात?

  1. आपल्याला उत्तर अचूक माहिती आहे. म्हणजेच उत्तराचे पूर्ण मार्क मिळण्याची १००% खात्री आहे. आपला attempt किती असावा हे ठरवण्यासाठी हा सगळ्यात महत्वाचा आकडा. प्रश्नपत्रिका सोडविताना प्रश्न फेऱ्यांमध्ये सोडवावेत.  पहिल्या फेरीत फक्त १००% खात्री असलेले प्रश्न सोडवावेत. एक फेरी पूर्ण झाली कि आपल्याला ही अंदाज येईल नेमके किती प्रश्न आपल्याला आले आहेत. जर या फेरीमधे समाधानकारक संख्येमध्ये प्रश्न सोडवता आले तर कमी जोखीम घेऊन उर्वरित प्रश्न सोडवू शकता. तुम्हाला असा वाटलं मला प्रश्न अवघड जातायत परंतु इतरांना हे प्रश्न सोपे जातील तर मात्र आपल्याला इतर फेऱ्यांमध्ये प्रश्न संख्या वाढवावी लागेल.
  2. उत्तर दोन पर्यायांपैकी एक आहे असे आपल्याला माहिती आहे. म्हणजेच उत्तराचे पूर्ण गुण मिळण्याची ५०% शक्यता आहे. सामान्यतः सराव परीक्षांमध्ये अशी परिस्थिती खूपच जास्त वेळा येत असेल तर आपल्याला रिव्हिजन ची आवश्यकता आहे हे समजून घ्या. आणि तसे अभ्यासाचे नियोजन करा. १० प्रश्न असे सोडविले तर स्टॅटिस्टिकस म्हणजेच संख्याशास्त्रानुसार  त्यातील ५ प्रश्न बरोबर यायला हवेत म्हणजेच ५ प्रश्नांचे उत्तर चुकले तरी ३.३३ प्रश्नांचे गन तुम्हाला फायदा मिळवीन देऊ शकतात.
  3. उत्तर तीन पर्यायांपैकी एक आहे (एक पर्याय नक्की उत्तर नाही, असे आपल्याला ठाऊक आहे). म्हणजेच उत्तराचे पूर्ण गुण मिळण्याची शक्यता आता ३३% आहे. १० प्रश्न आपण सोडवले तर संख्याशास्त्रानुसार त्यातले ३. ३३ प्रश्न बरोबर येतील. ६.६६ प्रश्नांवर निगेटिव्ह मार्कींग लागेल. म्हणजेच २ गुणांच्या प्रश्नाला तुम्हाला २. २७ मार्कांचा फायदा होईल. म्हणजेच या पर्यायाचा वापरही करण्यात तुमचा फायदा आहे.
  4. चार पर्यायांपैकी कोणते नक्की उत्तर आहे आपल्याला ठाऊक नाही. अंधारात बाण चालवायचा आहे. अशा ठिकाणी अचूक उत्तर येण्याची शक्यता केवळ २५% आहे. म्हणजे असे तुम्ही बारा प्रश्न सोडविले तर त्यापैकी बारा पैकी ३ प्रश्न बरोबर येतील व नऊ प्रश्न चुकतील. म्हणजेच विशेष फायदा होणार नाही. सर्वात महत्वाचे म्हणजे हे गणित स्टॅटिस्टिकस च्या आधारे मांडलेले आहे. असेच दर वेळेला होईल असे नव्हे. बाराच्या बारा प्रश्न चुकले असे होणार नाही तसंच सर्व च्या सर्व किंवा अगदी त्यापैकी ५०%  प्रश्न ही बरोबर येतील असे होणार नाही. यो दोन्ही टोकांचे भान आपल्याला ठेवावे लागेल. असे असले तरी असे प्रश्न टाळलेलेच बरे असे म्हणायला जागा आहे.

स्पर्धा परीक्षा उत्तीर्ण होणे हा परिश्रमाबरोबरच स्मार्ट वर्क म्हणजेच तंत्रावर हुकूमत मिळविण्याचा परिणाम असतो. या तंत्रावर हुकूमत मिळविण्यासाठी सुद्धा परिश्रम करावे लागतील. वर दिलेलं विश्लेषण तुमच्या सराव परीक्षेत वापरून पहा त्यानुसार आपले तंत्र घोटवा. यश सहज मिळेल.

All The Best!!

Sharing is Caring..!